Taksonomia

Chrzest

Chrzest jako wydarzenie i znak nawrócenia oraz nowego życia.

• chrzest Jezusa

Chrzest Jezusa

Chrzest Jezusa w Jordanie przez Jana Chrzciciela.

Cud

Nadzwyczajne działanie objawiające moc i miłosierdzie Boga.

• znak
• cuda

Egzorcyzm

Uwolnienie człowieka spod działania złego ducha.

• wypędzenie złego ducha

Kuszenie Jezusa

Kuszenie Jezusa przez diabła na pustyni.

Nakaz misyjny

Posłanie uczniów do wszystkich narodów po zmartwychwstaniu Jezusa.

• Wielki Nakaz Misyjny

Narodzenie Jezusa

Narodzenie i okoliczności przyjścia Jezusa na świat.

Oczyszczenie świątyni

Usunięcie handlarzy i sprzedających ze świątyni przez Jezusa.

Ostatnia Wieczerza

Ostatnia wieczerza Jezusa z uczniami przed Męką.

Pogrzeb Jezusa

Złożenie ciała Jezusa w grobie.

Pojmanie Jezusa

Pojmanie Jezusa w Getsemani.

Powołanie uczniów

Powoływanie osób do pójścia za Jezusem.

Proces Jezusa

Przesłuchania i proces Jezusa przed władzami religijnymi lub Piłatem.

Przemienienie

Przemienienie Jezusa wobec wybranych uczniów.

Rozmnożenie chleba

Nakarmienie tłumu przez cudowne rozmnożenie pokarmu.

• nakarmienie tłumu

Ukrzyżowanie Jezusa

Ukrzyżowanie Jezusa na Golgocie.

Ustanowienie Eucharystii

Podanie chleba i kielicha jako Ciała i Krwi Jezusa.

• Wieczerza Pańska

Uzdrowienie

Wydarzenie, w którym chory odzyskuje zdrowie.

Wjazd do Jerozolimy

Uroczysty wjazd Jezusa do Jerozolimy.

Wniebowstąpienie

Wstąpienie Jezusa do nieba po zmartwychwstaniu.

• wniebowstąpienie Jezusa

Zaparcie się Piotra

Trzykrotne zaparcie się Piotra znajomości Jezusa.

Zdrada Jezusa

Zdrada Jezusa przez Judasza i działania prowadzące do Jego wydania.

Zmartwychwstanie

Powstanie Jezusa z martwych i zwycięstwo nad śmiercią.

• zmartwychwstanie Jezusa

Zmartwychwstanie Jezusa

Powstanie Jezusa z martwych i pusty grób.

Śmierć Jezusa

Śmierć Jezusa na krzyżu.

Arcykapłani

Przywódcy kapłańscy związani ze sporami i procesem Jezusa.

Celnicy

Celnicy pojawiający się jako grupa społeczna w Ewangelii.

Dwunastu

Dwunastu apostołów wybranych i posłanych przez Jezusa.

• Dwunastu Apostołów
• apostołowie

Faryzeusze

Żydowska grupa religijna często uczestnicząca w sporach z Jezusem.

Grzesznicy

Osoby określane jako grzesznicy w narracji i sporach wokół Jezusa.

Poganie

Ludzie spoza Izraela lub narody pogańskie.

• narody

Rzymianie

Rzymscy przedstawiciele władzy i żołnierze.

• żołnierze rzymscy

Saduceusze

Żydowska grupa religijna występująca w sporach z Jezusem.

Starsi

Starsi ludu występujący jako grupa przywódcza.

Tłumy

Tłumy słuchające Jezusa, podążające za Nim lub reagujące na Jego czyny.

• lud

Uczeni w Piśmie

Znawcy Prawa i Pisma występujący w nauczaniu i sporach z Jezusem.

• skrybowie

Uczniowie

Uczniowie Jezusa jako grupa.

• uczniowie Jezusa

Abraham

Patriarcha przywoływany w genealogii i nauczaniu Jezusa.

Andrzej

Brat Piotra i jeden z pierwszych powołanych uczniów.

Dawid

Król Izraela i przodek Mesjasza w genealogii Jezusa.

• król Dawid

Eliasz

Prorok przywoływany w nauczaniu i obecny podczas Przemienienia.

Herod Antypas

Władca Galilei związany ze śmiercią Jana Chrzciciela.

• Herod tetrarcha

Herod Wielki

Król występujący w narracji dzieciństwa Jezusa.

• Herod

Izajasz

Prorok wielokrotnie cytowany przez Mateusza i Jezusa.

Jakub, syn Zebedeusza

Jeden z Dwunastu, brat Jana.

• Jakub

Jan Chrzciciel

Prorok przygotowujący drogę Jezusowi i udzielający chrztu w Jordanie.

• Jan Chrzciciel

Jan, syn Zebedeusza

Jeden z Dwunastu, brat Jakuba.

• Jan

Jeremiasz

Prorok przywoływany w Ewangelii Mateusza.

Jezus

Jezus z Nazaretu, centralna postać Ewangelii Mateusza.

• Jezus Chrystus
• Chrystus

Jonasz

Prorok przywoływany przez Jezusa w związku ze znakiem Jonasza.

• Jonasz prorok

Judasz Iskariota

Jeden z Dwunastu, który wydał Jezusa.

• Judasz

Józef

Mąż Maryi i opiekun Jezusa w narracji dzieciństwa.

• Józef, mąż Maryi

Kajfasz

Arcykapłan związany z procesem Jezusa.

Maryja

Matka Jezusa.

• Maria

Mojżesz

Prawodawca i prorok przywoływany w nauczaniu Jezusa oraz podczas Przemienienia.

Nikodem

Faryzeusz i członek Sanhedrynu rozmawiający z Jezusem o nowym narodzeniu.

Piotr

Szymon Piotr, jeden z Dwunastu i ważny uczeń Jezusa.

• Szymon
• Szymon Piotr

Poncjusz Piłat

Rzymski namiestnik, przed którym sądzony jest Jezus.

• Piłat

Tomasz Apostoł

Uczeń Jezusa, który wyznaje wiarę po spotkaniu ze Zmartwychwstałym.

• Didymos
• Tomasz

Łazarz

Łazarz z Betanii, przyjaciel Jezusa wskrzeszony z martwych.

Betania

Miejsce namaszczenia Jezusa przed Męką.

Betlejem

Miejsce narodzenia Jezusa w Ewangelii Mateusza.

Cezarea Filipowa

Okolica, w której Piotr wyznaje Jezusa jako Mesjasza.

Egipt

Miejsce schronienia Jezusa, Maryi i Józefa przed Herodem.

Galilea

Główny obszar publicznej działalności Jezusa w dużej części Ewangelii.

Genezaret

Obszar nad Jeziorem Galilejskim, gdzie Jezus dokonuje uzdrowień.

Getsemani

Miejsce modlitwy i pojmania Jezusa.

• Ogród Getsemani

Golgota

Miejsce ukrzyżowania Jezusa.

• Miejsce Czaszki

Jerozolima

Miasto centralne dla ostatniego etapu działalności, Męki i śmierci Jezusa.

Jerycho

Miasto w pobliżu którego Jezus uzdrawia dwóch niewidomych.

Jordan

Rzeka związana z działalnością Jana Chrzciciela i chrztem Jezusa.

• rzeka Jordan

Judea

Region obejmujący Jerozolimę i występujący w narracji Ewangelii.

Kafarnaum

Miasto będące ważnym miejscem działalności Jezusa w Galilei.

Kraj Gadareńczyków

Obszar związany z uwolnieniem opętanych i trzodą świń.

• kraina Gadareńczyków

Nazaret

Miasto związane z wychowaniem Jezusa i Jego późniejszym odrzuceniem.

Pustynia

Miejsce działalności Jana i kuszenia Jezusa.

Samaria

Kraina pomiędzy Judeą i Galileą związana z posługą Jezusa i Samarytanami.

Świątynia

Świątynia jako miejsce kultu, modlitwy i nauczania.

• świątynia jerozolimska

Świątynia jerozolimska

Świątynia w Jerozolimie jako miejsce kultu, sporów i nauczania.

• świątynia

Bogactwo

Stosunek do majątku, pieniędzy i bezpieczeństwa materialnego.

• majątek
• pieniądze

Chwała

Objawienie majestatu, obecności i działania Boga.

• chwała Boża

Cierpienie

Doświadczenie bólu, odrzucenia, utraty lub Męki, gdy cierpienie jest istotnym elementem fragmentu.

• męka

Czasy ostateczne

Nauczanie o końcu, ucisku, przyjściu Syna Człowieczego i ostatecznym rozliczeniu.

• eschatologia
• koniec świata

Czuwanie

Gotowość i czujność wobec przyjścia Pana i przyszłego rozliczenia.

• gotowość

Czystość seksualna

Nauczanie dotyczące cudzołóstwa, pożądania i czystości.

• cudzołóstwo
• pożądanie

Duch Święty

Osoba i działanie Ducha Świętego w historii zbawienia.

• Duch Boży
• Paraklet

Jałmużna

Pomoc materialna potrzebującym i nauczanie o jej właściwym przeżywaniu.

• dawanie ubogim

Jedność

Jedność uczniów i wierzących zakorzeniona w jedności z Bogiem.

• jedność Kościoła

Kara ostateczna

Ostateczna kara lub odrzucenie przedstawione jako skutek sądu Bożego.

• potępienie

Królestwo Boże

Boże panowanie głoszone i objawiane w nauczaniu oraz czynach Jezusa.

• królestwo niebieskie

Królestwo niebieskie

Nauczanie i wydarzenia odnoszące się do królestwa niebieskiego lub królestwa Bożego.

• królestwo Boże
• królestwo

Małżeństwo

Nauczanie o małżeństwie, wierności i rozwodzie.

• rozwód
• wierność małżeńska

Mesjasz

Tożsamość Jezusa jako Mesjasza, Chrystusa i oczekiwanego Pomazańca.

• Chrystus
• Pomazaniec

Misja

Posłanie uczniów do głoszenia, nauczania, uzdrawiania i czynienia uczniami.

• posłanie

Miłosierdzie

Miłosierne działanie wobec winnych, słabych lub potrzebujących, zwłaszcza przebaczenie i okazanie łaski.

• litość

Miłość

Miłość Boga, bliźniego i nieprzyjaciół jako postawa ucznia.

Modlitwa

Modlitwa, prośba, uwielbienie i pouczenia dotyczące modlitwy.

Nagroda

Boża nagroda za wierność, służbę i uczniostwo.

Nawrócenie

Wezwanie do zmiany życia, odwrócenia się od grzechu i zwrócenia ku Bogu.

• pokuta
• metanoia

Obłuda

Rozbieżność między zewnętrzną religijnością a rzeczywistą postawą serca.

• hipokryzja

Oddawanie czci

Pokłon, uwielbienie i oddawanie czci Bogu lub Jezusowi.

• pokłon
• uwielbienie

Odwołanie do Pisma

Cytowanie, przywoływanie lub interpretowanie Pisma w narracji i nauczaniu.

• Pisma
• Słowo Boże
• cytat biblijny

Opatrzność

Zaufanie trosce Ojca o codzienne potrzeby człowieka.

• Boża opieka

Pismo

Pismo Święte jako świadectwo Bożego słowa i wypełniających się obietnic.

• Pisma
• Słowo Boże

Pojednanie

Przywracanie pokoju i relacji między ludźmi.

Pokora

Uniżenie, rezygnacja z wywyższania siebie i postawa małości przed Bogiem.

• uniżenie

Pokój

Pokój, pojednanie i relacje wolne od przemocy.

Post

Praktyka postu i jej właściwe motywacje.

Posłuszeństwo

Wyraźne posłuszeństwo wobec woli Boga, polecenia Jezusa lub Bożego wezwania jako istotny motyw fragmentu.

Prawda

Prawda objawiona przez Boga i uosobiona w Jezusie Chrystusie.

• prawda Boża

Prawdomówność

Prawdziwość słowa, szczerość i unikanie fałszu.

• szczerość

Prawo

Prawo Mojżeszowe i jego interpretacja w nauczaniu Jezusa.

• Prawo Mojżesza
• Tora

Przebaczenie

Darowanie win i wezwanie do przebaczania innym.

• odpuszczenie

Prześladowanie

Wrogość, prześladowanie lub represje wobec uczniów z powodu Jezusa i Ewangelii.

Przymierze

Przymierze Boga z ludźmi i jego odnowienie lub wypełnienie.

Rezygnacja z odwetu

Odrzucenie odwetu i odpowiadania złem na zło.

• nieoddawanie złem
• brak odwetu

Sprawiedliwość

Sprawiedliwość rozumiana jako życie zgodne z wolą Boga, szczególnie gdy fragment wprost ją omawia.

• prawość

Syn Boży

Tożsamość Jezusa jako Syna Bożego.

Syn Człowieczy

Tytuł Jezusa odnoszący się do Jego misji, Męki, władzy i przyszłego przyjścia.

Syn Dawida

Dawidowe i królewskie odniesienia do Jezusa.

• potomek Dawida

Szabat

Praktyka szabatu i spory dotyczące jego właściwego rozumienia.

Sąd

Boże lub eschatologiczne rozliczenie człowieka, rozpoznanie dobra i zła oraz oddzielenie sprawiedliwych od niegodziwych.

• sąd Boży

Służba

Służenie innym jako wzór wielkości i uczniostwa.

Ubóstwo

Ubóstwo materialne lub postawa zależności od Boga.

• ubodzy

Uczniostwo

Powołanie, wymagania i praktyka pójścia za Jezusem jako uczeń.

• naśladowanie Jezusa
• pójście za Jezusem

Wiara

Zaufanie Bogu lub Jezusowi oraz odpowiedź wiary na Jego słowo i działanie.

• ufność

Współczucie

Współczujące poruszenie wobec cierpiących, zagubionych i potrzebujących, prowadzące do reakcji.

• litość

Wypełnienie proroctwa

Wydarzenie lub wypowiedź przedstawiona jako wypełnienie wcześniejszego proroctwa.

• spełnienie Pisma
• wypełnienie Pisma

Władza Jezusa

Władza Jezusa w nauczaniu, odpuszczaniu grzechów, uzdrawianiu, egzorcyzmach i sądzie.

• autorytet Jezusa

Zbawienie

Ocalenie człowieka przez Boga, wejście do życia lub królestwa oraz wybawienie od ostatecznej zguby.

• ocalenie

Zmartwychwstanie

Zmartwychwstanie Jezusa oraz nauczanie o zmartwychwstaniu umarłych.

• powstanie z martwych

Łaska

Bezzasłużony dar Boga, który przynosi zbawienie i uzdalnia człowieka do nowego życia.

• łaska Boża
• dar łaski

Śmierć

Śmierć fizyczna lub jej bezpośrednie znaczenie, gdy jest istotnym tematem fragmentu.

Świadectwo

Dawanie świadectwa o Jezusie, Jego dziełach i objawionej prawdzie.

• świadek
• świadczyć

Światło

Światło jako obraz Bożego objawienia, życia i prawdy.

• światłość

Życie wieczne

Życie wieczne i pytania o drogę do niego.